Nowe technologie a kształcenie zawodowe – rekomendacje ekspertów

Ponad 60% dzieci rozpoczynających obecnie edukację będzie pracowało w zawodach jeszcze nieistniejących, a większość nowych miejsc pracy będzie wymagała od kandydatów podstawowych umiejętności cyfrowych. Zjawiska te sprawiają, że niezbędne staje się zredefiniowanie celów stawianych przed sektorem edukacji. Podczas konferencji z cyklu „Nowoczesne Technologie Cyfrowe w Edukacji” Joanna Kluzik-Rostkowska, Minister Edukacji Narodowej, podkreślała, że „to, co kiedyś było żmudną pracą, dziś wykonują za nas komputery, dlatego właśnie tak istotne jest rozwijanie cyfrowych umiejętności”.

Podczas dzisiejszej konferencji „Kształcenie Zawodowe – diagnoza, wyzwania, inspiracje. Technologia Informacyjna i Komunikacyjna drogą do sukcesu”, organizowanej przez Polskie Towarzystwo Informatyczne i firmę Microsoft, swoje rekomendacje dla sektora edukacji zaprezentowali przedstawiciele rządu, władz lokalnych, oświaty i biznesu.

„Kształcenie zawodowe jest w naturalny sposób powiązane z technologiami informacyjno-komunikacyjnymi (TIK) generując potrzebę korzystania z narzędzi informatycznych ułatwiających kształcenie. Strategia rządu w obszarze kształcenia zawodowego na najbliższe lata powinna uwzględniać w większym stopniu TIK w nauczaniu i zarządzaniu szkołą. Należy prowadzić systematyczne szkolenia nauczycieli w zakresie rozwijania umiejętności posługiwania się TIK połączone ze sprawdzaniem uzyskanych kompetencji w postaci certyfikatów ECDL, a w szczególności ECDL e-nauczyciel” – powiedział Marian Noga, Prezes Polskiego Towarzystwa Informatycznego.

Dzisiejsza konferencja, podzielona na dwa bloki tematyczne, zgromadziła szerokie grono ekspertów i praktyków sektora edukacji. Pierwszą część, zatytułowaną „Diagnoza sytuacji a wizja rozwoju kształcenia zawodowego w kontekście wykorzystania nowych technologii informatycznych w gospodarce opartej na wiedzy” otworzyła Joanna Kluzik-Rostkowska, minister edukacji narodowej, nakreślając główne kierunki działań MEN w zakresie nowoczesnego nauczania.

„Umiejętności cyfrowe są wykorzystywane w różnorodnych zawodach, również tych niszowych. Niestety nie ma obecnie podręczników do nauki tych mniej popularnych profesji. Aby nauczyciele tych zawodów mogli skutecznie przekazywać uczniom tę wiedzę, muszą mieć dostęp do e-podręczników. W nowej perspektywie zarezerwowaliśmy duże pieniądze na budowanie e-zasobów oraz wyposażanie szkół w odpowiednią infrastrukturę z uwzględnieniem szkół zawodowych” – powiedziała Joanna Kluzik-Rostkowska, Minister Edukacji Narodowej.

Wśród rekomendacji podsumowujących pierwszy blok konferencji znalazły się następujące wnioski:

  • Nowe technologie stały się nieodzownym elementem naszej rzeczywistości, również tej zawodowej. Umiejętności cyfrowe są obecnie wymagane nie tylko od absolwentów szkół wyższych, ale również osób, które zdecydowały się na edukację w szkołach zawodowych. Brak tych umiejętności będzie znaczącą przeszkodą w ich rozwoju zawodowym.
  • Bez odpowiedniej infrastruktury, w szczególności jeśli chodzi o szerokopasmowy dostęp do internetu wyposażenie szkół oraz szeroki dostęp do edukacyjnych e-zasobów, nie będziemy w stanie osiągnąć satysfakcjonującego poziomu umiejętności cyfrowych społeczeństwa.
  • Aby nauczyciele byli dla uczniów wiarygodnymi partnerami w nauce, muszą zadbać o systematyczne podnoszenie swoich kompetencji cyfrowych i obcowanie z nowymi technologiami. W codziennej pracy i przekazywaniu wiedzy uczniom każdy nauczyciel powinien korzystać z komputera i najnowszych rozwiązań technologicznych.
  • Praktyczna nauka umiejętności zawodowych powinna zawsze odbywać się u pracodawcy, ponieważ to właśnie oni najlepiej znają wymogi rynku i posiadają odpowiednie narzędzia oraz wiedzę.
  • Aby wprowadzić efektywny system kształcenia dualnego, niezbędne jest menadżerskie zarządzanie procesem kształcenia przy wykorzystaniu technologii.
  • Pracodawcy potrzebują realnych zachęt (finansowych i instytucjonalnych), aby współinwestować edukację zawodową.
  • Należy obniżyć okresu adaptacji absolwentów z 12 miesięcy do 3.


Drugi blok konferencji został poświęcony kształceniu zawodowemu z perspektywy współpracy samorządu, przedsiębiorców i szkół. „Technologia jest nieodzownym elementem kształcenia zawodowego. Microsoft od lat wspiera młodych ludzi, nauczycieli oraz szkoły w rozwijaniu kompetencji informatycznych poprzez szkolenia, warsztaty i udostępnianie darmowego oprogramowania. Tylko w 2014 roku przeznaczyliśmy 297 milionów złotych na transformację polskiej edukacji do chmury. Robimy to po to przede wszystkim dlatego, żeby zwiększyć szanse młodych ludzi na rynku pracy.” – podkreśliła Cecylia Szymańska-Ban, dyrektor ds. edukacji w polskim oddziale Microsoft.

Wśród rekomendacji podsumowujących drugi blok konferencji znalazły się następujące wnioski:

  • Konieczne jest zwiększenie liczby godzin szkolenia praktycznego w programie nauczania, w kierunku dualnego nauczania.
  • Szkolenie uczniów powinno być ukierunkowanie na praktykę i kształtowanie rzeczywistego modelu pracy.
  • Kwalifikacje nauczycieli i instruktorów muszą zostać dostosowanie do wymogów kształcenia zawodowego.
  • Należy opracować koncepcję rozwoju zasobów ludzkich ukierunkowaną na rozszerzenie umiejętności praktycznych i teoretycznych o dodatkowe kompetencje miękkie, umiejętności interpersonalne, pracy w grupie, podejmowania decyzji i motywację do działania.
  • Skupianie się na bieżących działaniach w sektorze kształcenia zawodowego powinno zostać zastąpione planowaniem strategicznym.
  • Klastry, strefy ekonomiczne lub izby rzemiosła stanowią platformy, dzięki którym można wypracować wnioski dla administracji na podjęcie działań względem dużych grup przedsiębiorców. Wnioski powinny być przekazywane na bieżąco samorządom i władzom centralnym.
  • Zanim zaczniemy kształcić młodzież w oparciu do system dualny, musimy mieć pewność, że uczniowie otrzymali solidne podstawy z matematyki, fizyki i języków obcych.
  • System egzaminów zawodowych powinien uwzględniać zadania, które pozwalają stwierdzić, czy dany uczeń faktycznie posiada umiejętności wymagane w zawodzie.


Konferencja odbywa się w ramach Światowych Dni Społeczeństwa Informacyjnego. Wydarzeniu patronują Minister Administracji i Cyfryzacji, Andrzej Halicki, Wicepremier i Minister Gospodarki, Janusz Piechociński oraz Minister Edukacji Narodowej, Joanna Kluzik-Rostkowska. Organizatorami wydarzenia są Polskie Towarzystwo Informatyczne oraz Microsoft Polska.